Phần lớn học viên sau đại học hiện nay vừa đi làm vừa học. Không ai trong số họ có dư thời gian.
Khác biệt giữa người tốt nghiệp và người bỏ dở không phải số giờ rảnh — là bốn điều chỉnh, làm sớm.
Điều chỉnh một: đo trước khi lập kế hoạch
- Ghi lại một tuần thật — bạn dùng thời gian vào đâu, theo giờ.
- Kết quả thường khác hẳn dự đoán.
- Xác định số giờ thật có thể dành cho học, không phải số giờ mong muốn.
- So với yêu cầu của chương trình — nếu thiếu, phải cắt thứ gì đó.
- Tự nhủ sẽ cố hơn không phải một cách cắt.
Điều chỉnh hai: dựng nhịp thay vì trông vào động lực
- Khung giờ cố định — cùng giờ, cùng chỗ, để việc bắt đầu không cần quyết định.
- Hai tới ba buổi tối trong tuần, cố định ngày.
- Một khối dài cuối tuần cho việc cần tập trung sâu.
- Mức tối thiểu rất nhỏ cho ngày tệ nhất — mười lăm phút, và ngày đó vẫn tính.
- Ghi việc tiếp theo trước khi dừng — thói quen đơn giản và hiệu quả nhất.
- Mười phút rà lại mỗi tuần — xem tuần qua và lên tuần tới.
Điều chỉnh ba: bảo vệ ba khối
- Khối làm việc — không học trong giờ làm, kể cả khi rảnh.
- Khối học — điện thoại ở phòng khác, gia đình biết trước.
- Khối gia đình — không mang việc học vào, đây là khối hay bị xâm phạm nhất.
- Ranh giới rõ giúp mỗi khối hiệu quả hơn — vừa học vừa nghĩ tới việc khác thì cả hai đều dở.
- Nói với gia đình cụ thể — tối thứ ba và thứ năm, sáng chủ nhật. Cụ thể thì giữ được.
Điều chỉnh bốn: nhìn trước lịch cả kỳ
- Xem hạn nộp có dồn vào cùng tuần không.
- Xem lịch thi có trùng mùa cao điểm ở cơ quan không.
- Làm trước những gì làm được ở tuần rảnh hơn.
- Xin nghỉ phép sớm cho các đợt phải có mặt.
- Nếu thấy có tuần quá tải, tính phương án trước — không phải khi đã tới.
Khi công việc vào mùa cao điểm
- Báo giảng viên trước, không báo sau khi lỡ hạn.
- Chấp nhận vài tuần chỉ giữ mức tối thiểu — không phải thất bại.
- Hỏi về gia hạn nếu cần, và hỏi sớm.
- Nếu tình trạng kéo dài, hỏi về giảm môn kỳ sau.
- Đừng cắt giấc ngủ để bù — nó làm hỏng cả công việc lẫn việc học.
Tận dụng lợi thế người đi làm
- Áp dụng ngay điều vừa học — bạn có sẵn nơi thử, và dùng một lần nhớ hơn đọc năm lần.
- Chọn đề tài gắn với công việc — bạn có sẵn dữ liệu và bối cảnh.
- Nêu kinh nghiệm khi thảo luận — nó được đánh giá cao.
- Ghi lại các ví dụ áp dụng ngay khi chúng xảy ra.
- Đây là những thứ người học toàn thời gian không có.
Dấu hiệu cần dừng lại xem xét
- Sức khoẻ hoặc giấc ngủ bị ảnh hưởng kéo dài.
- Gia đình bắt đầu chịu hậu quả rõ.
- Chất lượng công việc giảm.
- Bạn liên tục lỡ hạn nhiều kỳ liền.
- Thấy các dấu hiệu này thì hỏi về học chậm hơn hoặc bảo lưu — dừng có kế hoạch hơn hẳn bỏ trong im lặng.
Một điều đáng nhớ
Kế hoạch tốt nhất không phải kế hoạch tận dụng hết mọi giờ trống.
Là kế hoạch còn sống sót sau một tuần tệ — vì tuần tệ chắc chắn sẽ tới, và kế hoạch vỡ vụn ngay tuần đó thì không đưa bạn đi hết hai năm.
Câu hỏi thường gặp
Điều chỉnh đầu tiên nên làm là gì?
Đo trước khi lập kế hoạch — ghi lại một tuần thật xem bạn dùng thời gian vào đâu, vì kết quả thường khác hẳn dự đoán.
Làm sao giữ nhịp học khi không có động lực?
Dựng khung giờ cố định để việc bắt đầu không cần quyết định, đặt mức tối thiểu mười lăm phút cho ngày tệ nhất, và ghi việc tiếp theo trước khi dừng.
Ba khối cần bảo vệ là gì?
Khối làm việc (không học trong giờ làm), khối học (điện thoại ở phòng khác), và khối gia đình (không mang việc học vào) — khối gia đình hay bị xâm phạm nhất.
Công việc vào mùa cao điểm thì sao?
Báo giảng viên trước chứ đừng báo sau khi lỡ hạn, chấp nhận vài tuần chỉ giữ mức tối thiểu, hỏi về gia hạn sớm — và đừng cắt giấc ngủ để bù.
Người đi làm có lợi thế gì?
Có sẵn nơi áp dụng ngay điều vừa học, có sẵn dữ liệu và bối cảnh cho đề tài luận văn, và kinh nghiệm để đóng góp khi thảo luận.
