Học cao học vất vả, nhưng cái vất vả đó ai cũng lường trước được.
Rủi ro thật sự lớn là bỏ ra hai năm và một khoản tiền, rồi phát hiện tấm bằng không dùng được cho mục đích của mình. Rủi ro đó phòng được hoàn toàn, và phòng trong vài ngày.
Bốn bước
Một: xác minh cơ sở được phép đào tạo. Không chỉ được phép hoạt động nói chung, mà được phép đào tạo ngành đó, bậc đó, theo hình thức đó. Hỏi thẳng văn bản nào cho phép và đối chiếu với cơ quan quản lý giáo dục.
Hai: xác minh với nơi bạn sẽ dùng bằng. Bước quan trọng nhất và bị bỏ qua nhiều nhất. Hỏi bộ phận tổ chức cán bộ của cơ quan bạn, hoặc nơi bạn định nộp hồ sơ. Một cuộc gọi loại bỏ rủi ro lớn nhất.
Ba: kiểm tra chương trình đã có khoá tốt nghiệp chưa. Nếu chưa, bạn đang ở khoá thử nghiệm — không sai, nhưng phải biết.
Bốn: nói chuyện với người đã học. Không phải người được cơ sở giới thiệu, mà người bạn tự tìm được. Hỏi thẳng phần khó.
Các dấu hiệu đáng ngờ
- Cam kết chắc chắn có bằng hoặc cam kết đầu ra không phụ thuộc kết quả học.
- Thời gian rút ngắn bất thường so với chương trình cùng bậc.
- Không yêu cầu gì về đầu vào.
- Không có kỳ thi nào, không có bài nộp nào đáng kể.
- Tên cơ sở gần giống một cơ sở có tiếng — dạng nhầm lẫn cố ý.
- Chỉ liên hệ qua mạng xã hội, không có địa chỉ và số điện thoại cố định.
- Thúc giục đóng tiền gấp để hưởng ưu đãi.
- Yêu cầu chuyển vào tài khoản cá nhân.
- Vòng vo khi hỏi về giấy phép.
Với chương trình liên kết nước ngoài
- Hỏi rõ bằng do bên nào cấp — quyết định toàn bộ thủ tục về sau.
- Hỏi liên kết đã được cho phép chưa và theo văn bản nào.
- Kiểm tra cơ sở nước ngoài có được công nhận ở nước sở tại không — có nơi hoạt động hợp pháp nhưng không được công nhận về học thuật.
- Hỏi thủ tục công nhận văn bằng khi dùng trong nước, và ai chịu trách nhiệm làm.
- Cảnh giác với cơ sở chỉ tồn tại trên mạng, không có khuôn viên thật.
Cách kiểm tra cụ thể
- Hỏi cơ quan quản lý giáo dục — bằng văn bản để có căn cứ.
- Yêu cầu cơ sở cung cấp bản sao giấy phép — nơi đàng hoàng cung cấp không do dự.
- Gọi thử vào số điện thoại công bố và kiểm tra địa chỉ.
- Tìm thông tin ngoài kênh của chính họ — nếu ngoài trang của họ không có gì, đó là dấu hiệu.
- Hỏi tỉ lệ hoàn thành và số học viên đang theo học.
Đừng dựa vào
- Giao diện trang thông tin.
- Nhận xét ẩn danh trên mạng.
- Lời giới thiệu của người môi giới hưởng hoa hồng.
- Danh sách xếp hạng không rõ nguồn.
- Việc nhiều người khác cũng đã đăng ký.
Nếu đã nộp tiền và thấy nghi ngờ
- Kiểm tra ngay, đừng chờ xem sao — thời gian chỉ làm mọi thứ khó hơn.
- Đọc lại chính sách hoàn phí.
- Tập hợp toàn bộ chứng từ và trao đổi.
- Hỏi cơ quan quản lý giáo dục về tình trạng của cơ sở.
- Nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cân nhắc trình báo và tìm tư vấn pháp lý.
Một điều đáng nhớ
Toàn bộ việc xác minh này mất khoảng vài cuộc gọi và vài ngày chờ trả lời.
Đặt cạnh hai năm và một khoản tiền không nhỏ, đó là tỷ lệ tốt nhất bạn gặp trong cả quá trình — và là việc duy nhất tuyệt đối không nên bỏ qua.
Câu hỏi thường gặp
Bước xác minh nào quan trọng nhất?
Hỏi nơi bạn sẽ dùng bằng xem họ có chấp nhận không — một cuộc gọi, và nó loại bỏ rủi ro lớn nhất.
Xác minh cơ sở cần kiểm gì?
Không chỉ được phép hoạt động nói chung mà được phép đào tạo đúng ngành đó, bậc đó, theo hình thức đó — hỏi văn bản nào cho phép và đối chiếu với cơ quan quản lý.
Dấu hiệu đáng ngờ gồm những gì?
Cam kết chắc chắn có bằng, thời gian rút ngắn bất thường, không yêu cầu đầu vào, tên gần giống cơ sở có tiếng, thúc giục đóng tiền gấp, và yêu cầu chuyển vào tài khoản cá nhân.
Chương trình liên kết nước ngoài cần hỏi gì?
Bằng do bên nào cấp, liên kết đã được cho phép chưa, cơ sở nước ngoài có được công nhận ở nước sở tại không, và thủ tục công nhận văn bằng khi dùng trong nước.
Đã nộp tiền mà nghi ngờ thì làm gì?
Kiểm tra ngay đừng chờ xem sao, đọc lại chính sách hoàn phí, tập hợp chứng từ, hỏi cơ quan quản lý giáo dục, và cân nhắc trình báo nếu có dấu hiệu vi phạm.
